Thanh niên sinh viên Việt Nam ở nước ngoài là nguồn chất xám quan trọng cho công cuộc phát triển và đổi mới đất nước

Phóng viên: Thưa Thứ trưởng, chủ nhiệm UBNVNONN, xin ông cho một nhận xét chung, ngắn gọn  về thanh niên sinh viên Việt Nam hiện nay ở nước ngoài.

Thứ trưởng Nguyễn Phú Bình: Nét nổi bật của cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài là sự gắn bó với cội nguồn, với “quê cha, đất tổ”. Thanh niên kiều bào, chiếm số đông trong cộng đồng, đại đa số các em luôn tự hào về truyền thống hào hùng, bản sắc văn hoá cao đẹp của dân tộc và mong muốn hiểu biết nhiều hơn về cội nguồn. Phần đông các em được đào tạo khá tốt, nhiều các em có trình độ học vấn cao, đang nghiên cứu tại các cơ sở khoa học, công nghệ tiên tiến hoặc đang làm việc trong một môi trường kinh tế năng động và hiện đại. Cùng với số lưu học sinh Việt Nam đang ngày một tăng lên và đội ngũ trí thức ở trong nước đang ngày một lớn mạnh, các em - với tấm lòng hướng về quê hương, xứ sở - là một nguồn chất xám quan trọng cho công cuộc phát triển và đổi mới của chúng ta.

Thời gian qua, chúng ta thấy thanh niên người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng thể hiện vai trò của mình trong cộng đồng. Hàng loạt tổ chức của thanh niên, sinh viên kiều bào ta được thành lập và trở thành nhân tố tích cực, nòng cốt của các hoạt động hội đoàn, phát triển cộng đồng, hướng về quê hương. Ví dụ các Hội thanh niên, sinh viên tại nhiều nước châu Âu như Anh, Pháp, Đức Nga, Séc, Ba Lân... hay tổ chức Viet Unity tại Mỹ, Hội sinh viên VN năng động tại Úc… ngoài ra, các bạn trẻ còn có nhiều hình thức hoạt động đa dạng khác, thúc đẩy đoàn kết, giữ gìn và phát huy bản sắc dân tộc trong cộng đồng như Nhà Việt Nam ở Pháp…

Nhiều thanh niên Việt kiều đã về nước với mong muốn góp phần vào sự phát triển của đất nước. Nhiều em đi đầu trong các hoạt động của cộng đồng vì mục đích nhân đạo, khắc phục hậu quả chiến tranh tại Việt Nam như ủng hộ các nạn nhân chất độc màu da cam, tháo dỡ bom mìn. Các em đang là những nhịp cầu có ý nghĩa trong quan hệ giữa Việt Nam với nước sở tại.

Phóng viên: Vâng, đúng như ông nói, hướng về cội nguồn luôn là điểm nổi bật của cộng đồng người Việt Nam ở NN.  Vậy thì chúng ta đã làm gì để bà con, nhất là thế  trẻ kiều bào ngày càng gắn bó với quê hương?

Thứ trưởng Nguyễn Phú Bình: Thời gian qua, quán triệt và tích cực triển khai Nghị quyết 36 của BCT và Chương trình Hành động của CP, chúng ta đã thực hiện được nhiều việc quan trọng, có ý nghĩa sâu sắc và lâu dài trong việc gắn kết bà con với nhau và gắn bó với quê hương đất nước.

Trước hết, đó là sự quan tâm, tạo điều kiện và hỗ trợ cộng đồng bà con ổn định, hội nhập và phát triển cuộc sống ở nước sở tại. Đó là một trọng tâm của công tác cộng đồng của ta. Đó cũng là là một trọng tâm trong công tác đối ngoại của ta và là một trong những nội dung chính của các cuộc đàm phán ngoại giao của ta với các nước có cộng đồng sinh sống, là công tác thường xuyên của các CQĐD của ta ở nước ngoài. Nhiều hiệp định, thoả thuận đã được ký kết giữa Việt Nam với các nước nhằm bảo vệ lợi ích chính đáng của bà con và tạo điều kiện cho bà con ổn định cuộc sống và lập nghiệp thành công ở nước sở tại. 

Chúng ta đã làm được rất nhiều để hiện thực hoá chính sách truyền thống đại đoàn kết toàn dân tộc, coi cộng đồng người Việt Nam ở NN là một bộ phận không tách rời của dân tộc, từ việc nâng cao nhận thức của mỗi người dân đến việc thực hiện chính sách “một giá”, triển khai hàng loạt chính sách tạo điều kiện cho bà con về thăm quê hương, về nước đầu tư, hoạt động kinh doanh, giải quyết các vấn đề như kiều hối, cư trú, nhà cửa, hồi hương…. Tại buổi gặp mặt với bà con kiều bào ta tại Los Angeles trong chuyến thăm chính thức Mỹ mới đây, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết đã công bố việc miễn thị thực nhập cảnh đối với kiều bào Việt Nam ở NN với thời hạn 90 ngày lưu trú tại Việt Nam kể từ 1/9/2007. Chủ tịch nước cũng thông báo quyết định của Chính phủ chuyển giao khu vực nghĩa địa Bình An, tỉnh Bình Dương nơi chôn cất sĩ quan, binh sĩ chế độ Sài Gòn tử trận cho tỉnh Bình Dương quản lý để xây dựng nghĩa địa dân sự, tạo điều kiện cho thân nhân, bạn bè của người quá cố tu sửa phần mộ, thăm viếng người thân.

Bản sắc và văn hoá dân tộc là chất keo gắn kết những người Việt Nam ở xa quê hương, giúp hình thành, củng cố và phát triển cộng đồng và tạo được sự phân biệt với các cộng đồng sắc tộc khác trong một nước. Cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài ngày càng ý thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của việc gìn giữ bản sắc, văn hoá dân tộc và ngày càng có nhiều hoạt động phong phú, đa dạng thúc đẩy việc gìn giữ bản sắc, văn hoá dân tộc. Thời gian qua, chúng ta ngày càng đẩy mạnh công tác động viên, khuyến khích và hỗ trợ bà con giữ gìn, phát huy bản sắc, văn hoá dân tộc, nuôi dưỡng lòng tự tôn, truyền thống dân tộc qua đó gắn bó bà con với quê hương, cội nguồn. Chúng ta đã cử nhiều đoàn văn hoá, nghệ thuật, thể thao ra nước ngoài giao lưu và phục vụ cộng đồng đồng thời tạo điều kiện cho nhiều văn nghệ sĩ kiều bào về nước giao lưu, tham gia các hoạt động biểu diễn. Công tác dạy tiếng Việt được đặc biệt quan tâm, Chính phủ đã phê duyệt Dự án Hỗ trợ việc dạy và học tiếng Việt cho kiều bào với sự tham gia của nhiều ngành khác nhau.

Trong những năm gần đây, công tác đối với thế hệ trẻ kiều bào ngày càng được quan tâm. Có thể lấy các hoạt động hỗ trợ cộng đồng do Uỷ ban về NVNONN tổ chức và thực hiện làm ví dụ. Đó là các kiến nghị chính sách và thúc đẩy triển khai chính sách; là các hoạt động Trại hè, các lớp học tiếng Việt dành cho thanh niên, sinh viên kiều bào, việc hỗ trợ giao lưu thể thao của thanh niên kiều bào tại Việt Nam và cử đoàn văn nghệ ra ngoài phục vụ bà con, thúc đẩy giao lưu; và các hoạt động hỗ trợ các doanh nhân, doanh nghiệp kiều bào trẻ …. Các hoạt động đó đã và đang phát huy hiệu quả, được dư luận trong nước và bà con trong cộng đồng đánh giá cao. 

Ngày hôm nay sẽ khai mạc cuộc “Gặp gỡ TNSV kiều bào một số nước châu Âu”. Đây là một hoạt động quan trọng hướng tới thế hệ trẻ kiều bào.

Phóng viên: Ông vừa nhắc đến cuộc Gặp gỡ Praha 2007? Xin ông nói thêm về hoạt động này?

Thứ trưởng Nguyễn Phú Bình:  Vâng, “Gặp gỡ Praha 2007” là tên gọi tắt của “Gặp gỡ TNSV kiều bào một số nước châu Âu” vì nó được tổ chức tại Praha, Cộng hoà Séc.  Đây là một hoạt động lớn đầu tiên mang tính tập hợp khu vực của thế hệ trẻ kiều bào ở các nước Séc, Đức, Ba Lan, Hung, Slovakia, Nga, Ucraina và rất có ý nghĩa đối với cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.  Cuộc Gặp gỡ do tuổi trẻ kiều bào các nước này phối hợp tổ chức và được sự ủng hộ và hỗ trợ của Uỷ ban về NVNONN, ĐSQ Việt Nam tại Séc, Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam và một số cơ quan, tổ chức khác. Trong nước cũng cử một đoàn đại biểu TNSV tham dự và một đoàn văn nghệ chuyên nghiệp sang biểu diễn phục vụ. Khoảng gần 200 đại biểu TNSV, chủ yếu là kiều bào ta từ các nước nói trên, tham dự, từ ngày 10/7 đến 14/7/2007.

Cuộc Gặp gỡ sẽ góp phần giúp TNSV kiều bào đẩy mạnh công tác vận động, tập hợp thanh niên, sinh viên Việt Nam ở nước sở tại; gắn kết thanh niên, sinh viên kiều bào các nước với nhau và tăng cường các mối quan hệ giữa thanh niên, sinh viên kiều bào với thế hệ trẻ trong nước.  Thông qua các hoạt động giao lưu và thảo luận, cuộc Gặp gỡ sẽ góp phần giúp thanh niên, sinh viên kiều bào hiểu rõ thêm về truyền thống lịch sử, bản sắc văn hoá dân tộc, về công cuộc đổi mới hiện nay ở trong nước đồng thời giúp các đại biểu hiểu đúng về tình hình phong trào thanh niên, sinh viên người Việt Nam ở trong nước cũng như ngoài nước, về tình cảm và nguyện vọng của giới trẻ.

Chúng tôi hy vọng đây sẽ là kinh nghiệm để thế hệ trẻ kiều bào xây dựng và phát triển hình thức hoạt động chung tại các nhóm nước và khu vực khác, tiến tới tổ chức các hoạt động thường kỳ qui mô lớn hơn ở các châu lục và trên phạm vi toàn thế giới.  Chúng tôi cũng hy vọng kết quả của cuộc Gặp gỡ sẽ góp phần tạo bước chuyển mới trong công tác đối với giới trẻ kiều bào nói riêng và công tác cộng đồng nói chung trong thời gian tới và góp phần vào quan hệ của Việt Nam với các nước nơi kiều bào sinh sống.

Phóng viên: Xin cảm ơn Ông!.